Cách Chọn Bơm Cao Áp Phù Hợp Cho Hệ Thống Tưới

Khi đầu tư một hệ thống tưới cho vườn cây, máy bơm là thiết bị cần được tính toán ngay từ đầu. Đặc biệt với những hệ thống sử dụng nhiều béc phun, đường ống kéo xa hoặc khu vực tưới có độ cao chênh lệch, việc chọn một chiếc máy bơm phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tưới.

Thực tế, nhiều nhà vườn thường chọn máy dựa vào công suất động cơ như 5 HP, 7.5 HP hay 10 HP. Tuy nhiên, chỉ nhìn vào HP thì chưa đủ để biết máy có phù hợp với hệ thống hay không.

Một chiếc máy có công suất lớn nhưng lưu lượng hoặc cột áp không phù hợp vẫn có thể khiến béc tưới hoạt động không đạt yêu cầu. Ngược lại, nếu chọn máy quá lớn so với nhu cầu thì chi phí đầu tư và điện năng sử dụng cũng tăng lên không cần thiết.

Vậy khi chọn bơm cao áp cho hệ thống tưới, cần quan tâm đến những yếu tố nào?

Bơm cao áp phù hợp với những hệ thống tưới nào?

Bơm cao áp thường được sử dụng trong những hệ thống cần duy trì áp lực nước tương đối lớn trong quá trình vận hành.

Đây là lựa chọn thường gặp ở các khu vườn có đường ống dẫn nước dài, địa hình dốc, khu vực tưới nằm cao hơn nguồn nước hoặc sử dụng các thiết bị tưới cần áp lực để tạo bán kính phun lớn.

Một số trường hợp thường cần đến bơm cao áp gồm:

• Hệ thống tưới béc phun mưa.
• Hệ thống sử dụng súng tưới.
• Đường ống dẫn nước đi xa.
• Khu vực trồng cây có độ cao chênh lệch.
• Số lượng béc hoạt động cùng lúc nhiều.
• Hệ thống có nhiều van, bộ lọc và phụ kiện gây tổn thất áp suất.

Tuy nhiên, không phải cứ vườn lớn là phải sử dụng bơm cao áp. Điều quan trọng là xác định được hệ thống cần bao nhiêu nước và cần áp lực ở mức nào.

Lưu lượng là thông số đầu tiên cần xác định

Lưu lượng cho biết máy bơm có thể cung cấp bao nhiêu nước trong một khoảng thời gian nhất định.

Đối với hệ thống tưới béc, có thể tính sơ bộ lưu lượng dựa trên số lượng béc hoạt động cùng lúc và lưu lượng của từng béc.

Ví dụ, một hệ thống có 40 béc, mỗi béc sử dụng 0,8 m³/giờ. Nếu cả 40 béc cùng hoạt động thì tổng lưu lượng cần thiết sẽ là:

40 × 0,8 = 32 m³/giờ

Như vậy, máy bơm phải có khả năng đáp ứng khoảng 32 m³/giờ ở điều kiện làm việc thực tế.

Điểm cần lưu ý là tổng số béc của cả khu vườn chưa chắc là số béc máy phải cung cấp nước cùng lúc.

Nếu vườn có 200 béc nhưng được chia thành 4 khu tưới và mỗi lần chỉ vận hành một khu, máy chỉ cần đáp ứng nhu cầu của khu đang hoạt động.

Đây là lý do khi tư vấn máy bơm, số lượng béc và cách chia khu tưới là những thông tin rất cần thiết.

Cột áp quan trọng không kém lưu lượng

Nếu lưu lượng cho biết máy bơm đưa được bao nhiêu nước thì cột áp thể hiện khả năng đưa nước đến vị trí cần tưới với áp lực phù hợp.

Cột áp của hệ thống chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như độ cao, chiều dài đường ống, đường kính ống, loại béc và các thiết bị trên đường nước.

Ví dụ nguồn nước nằm thấp hơn khu vực trồng cây 15 m. Nước còn phải đi qua một tuyến ống dài, bộ lọc, van và sau đó mới đến béc tưới.

Trong trường hợp này, máy bơm không chỉ cần tạo đủ áp lực để đưa nước lên cao 15 m mà còn phải bù cho phần áp suất bị mất trên đường ống và đảm bảo béc vẫn nhận được áp lực cần thiết.

Vì vậy, chọn máy theo chiều cao địa hình đơn thuần là chưa đủ.

Đường ống ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của máy bơm

Một hệ thống có máy bơm tốt nhưng đường ống không phù hợp vẫn có thể xảy ra tình trạng đầu vườn tưới mạnh, cuối vườn tưới yếu.

Nguyên nhân thường đến từ đường ống quá nhỏ so với lưu lượng cần vận chuyển hoặc tuyến ống quá dài.

Ngoài đường ống chính, các vị trí như co, tê, van, bộ lọc và những đoạn thay đổi đường kính cũng tạo ra tổn thất áp suất.

Do đó, khi chọn bơm cao áp cần xem xét cả hệ thống đường ống thay vì chỉ nhìn vào thông số của máy.

Nếu đường ống đã được thiết kế với lưu lượng lớn nhưng đường kính quá nhỏ, việc chọn một máy công suất lớn hơn để bù lại chưa chắc là giải pháp tốt. Chi phí đầu tư và điện năng có thể tăng nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn không như mong muốn.

Loại béc tưới cũng cần được tính đến

Mỗi loại béc có yêu cầu khác nhau về lưu lượng và áp lực làm việc.

Có loại béc cần lượng nước lớn nhưng áp lực không quá cao. Có loại lại cần áp lực đủ lớn mới tạo được bán kính phun như thiết kế.

Do đó, khi chọn máy bơm nên xác định trước loại béc đang sử dụng và thông số của béc.

Nếu đã có sẵn béc, đây là thông tin rất hữu ích để lựa chọn máy.

Đặc biệt với những nhà vườn đang cải tạo hệ thống tưới cũ, không nên mua máy trước rồi mới tính xem máy có phù hợp với béc hay không. Nên xác định yêu cầu của béc và hệ thống trước, sau đó mới chọn máy.

Địa hình của khu vườn cũng quyết định cột áp

Đối với những khu vườn bằng phẳng, việc tính toán hệ thống sẽ đơn giản hơn.

Nhưng nếu nguồn nước nằm ở chân vườn, khu vực trồng cây nằm trên cao hoặc vườn có nhiều đoạn dốc thì cần đặc biệt chú ý đến cột áp.

Cùng một loại máy bơm, khi phải đưa nước lên cao hơn thì khả năng cung cấp lưu lượng thực tế sẽ thay đổi.

Đó là lý do khi tư vấn bơm cho nhà vườn, thông tin về độ cao giữa nguồn nước và khu vực tưới rất quan trọng.

Có nên chọn máy bơm công suất lớn hơn để dự phòng?

Không phải lúc nào cũng nên.

Một chiếc máy quá yếu chắc chắn sẽ không đáp ứng được nhu cầu tưới. Nhưng máy quá lớn cũng không mang lại hiệu quả nếu hệ thống không sử dụng hết khả năng của máy.

Công suất lớn hơn có thể kéo theo chi phí đầu tư cao hơn và mức tiêu thụ điện lớn hơn.

Quan trọng nhất vẫn là chọn được máy có điểm làm việc phù hợp với nhu cầu của hệ thống.

Thay vì chỉ quan tâm đến số HP, nên xem máy đạt được bao nhiêu lưu lượng tại mức cột áp cần thiết.

Trước khi mua bơm cao áp cần chuẩn bị những thông tin gì?

Nếu đang chuẩn bị mua máy bơm, nhà vườn nên cung cấp cho đơn vị tư vấn những thông tin cơ bản sau:

Nguồn nước: ao, hồ, giếng, bể chứa hoặc kênh.

Khoảng cách: từ vị trí đặt máy đến khu vực tưới xa nhất.

Độ cao: chênh lệch giữa nguồn nước và khu vực cần tưới.

Đường ống: đường kính và chiều dài đường ống chính, đường ống nhánh.

Béc tưới: loại béc, lưu lượng và áp lực yêu cầu.

Số lượng béc: tổng số béc và số lượng béc chạy cùng lúc.

Cách chia khu tưới: mỗi lần vận hành bao nhiêu khu.

Những thông tin này giúp việc lựa chọn máy chính xác hơn rất nhiều so với việc chỉ cung cấp diện tích khu vườn.

Chọn đúng bơm ngay từ đầu sẽ tiết kiệm hơn

Đối với hệ thống tưới nông nghiệp, máy bơm không hoạt động riêng lẻ mà phải phối hợp với béc, đường ống, van, bộ lọc và toàn bộ hệ thống dẫn nước.

Một chiếc máy bơm phù hợp cần đáp ứng được cả lưu lượng và cột áp, đồng thời phù hợp với cách vận hành thực tế của khu vườn.

Vì vậy, trước khi mua bơm cao áp cho hệ thống tưới, nên xác định rõ số lượng béc cần chạy, lưu lượng mỗi béc, chiều dài đường ống, độ cao địa hình và áp lực cần thiết tại khu vực tưới.

Tính toán đúng từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng máy chạy nhưng béc không đủ áp, cuối đường ống bị yếu hoặc phải thay máy sau khi hệ thống đã hoàn thiện.

Nếu bạn đang cần lựa chọn máy bơm cho hệ thống tưới vườn cây, MKA có thể dựa trên thông tin thực tế của hệ thống để tư vấn dòng máy bơm cao áp hoặc máy bơm lưu lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng.